Drie filamenten, drie karakters
Bij FDM-printen (Fused Deposition Modeling) smelt de printer een kunststofdraad en legt die laag voor laag neer. Makernaut print FDM in eigen huis in drie materialen: PLA, PETG en ABS. Ze printen allemaal met dezelfde techniek en hebben dus dezelfde zichtbare laaglijnen, maar ze gedragen zich heel anders als het warm wordt, als er een klap op komt of als het onderdeel buiten staat.
Vergelijkingstabel PLA, PETG en ABS
| Eigenschap | PLA | PETG | ABS |
|---|---|---|---|
| Hittebestendigheid | Laag | Middel | Hoog |
| Slagvastheid | Laag, eerder bros | Goed, taai | Goed |
| Stijfheid | Hoog | Middel, licht buigzaam | Middel |
| Buiten en uv | Af te raden | Redelijk | Matig, kan vergelen |
| Chemische bestendigheid | Beperkt | Goed | Middel |
| Nabewerking | Schuren lukt, wordt zacht bij warmte | Lastiger te schuren | Goed te schuren, lijmen en lakken |
| Vanaf | €0,15/cm³ | €0,35/cm³ | €0,32/cm³ |
De kwalitatieve beoordeling is een vergelijking tussen deze drie filamenten onderling. Alle prijzen zijn vanafprijzen per cm³, excl. btw en excl. nabewerking.
PLA: voordelig en maatvast
PLA is het standaardfilament en met een vanafprijs van €0,15/cm³ het voordeligste materiaal dat we aanbieden. Het print strak, krimpt nauwelijks en geeft scherpe hoeken. Daardoor is PLA ideaal voor conceptmodellen, schaalmodellen en eerste prototypes waarmee je vorm en grootte controleert.
Het nadeel: PLA wordt al zacht bij temperaturen die je in een auto in de zon of naast een machine snel haalt; volgens gangbare datasheets ligt het verwekingspunt typisch rond 55-60 °C. PLA is ook stijf en eerder bros, en hoort niet thuis in onderdelen die lang buiten staan.
Kies PLA als het onderdeel binnen blijft, weinig belast wordt en vooral goedkoop en snel een idee moet tonen.
PETG: het sterke allroundmateriaal
PETG is familie van het materiaal waarvan drinkflessen gemaakt worden. Het is taaier dan PLA: het buigt eerder door dan dat het breekt. Het verdraagt meer warmte (typisch rond 75-80 °C volgens gangbare datasheets), is goed bestand tegen veel chemicaliën en houdt zich redelijk buiten. De vanafprijs is €0,35/cm³.
PETG heeft een licht glanzend oppervlak en is iets minder stijf dan PLA. Schuren gaat moeizamer, omdat het materiaal taai is. Voor mallen, houders, beugels en mechanische onderdelen die wat moeten kunnen hebben, is PETG vaak de logische keuze.
ABS: als hitte en slagen tellen
ABS is de klassieke technische kunststof, ook bekend van spuitgegoten behuizingen. Het is slagvast en houdt zijn vorm bij hogere temperaturen dan PLA en PETG (typisch rond 95-105 °C volgens gangbare datasheets). De vanafprijs is €0,32/cm³.
ABS laat zich goed schuren, lijmen en lakken, wat handig is als het onderdeel er verzorgd moet uitzien. Het krimpt wel meer tijdens het printen, waardoor grote, vlakke onderdelen kunnen kromtrekken. Onder langdurig zonlicht kan ABS vergelen en broser worden.
Rekenvoorbeeld: 80 cm³ in drie materialen
Neem een beugel met een volume van 80 cm³. In PLA kost die vanaf €12,00, in ABS vanaf €25,60 en in PETG vanaf €28,00, telkens per stuk en excl. btw.
Volume maal materiaalprijs is een vertrekpunt. FDM staat nog niet in Quotebase: je vraagt een offerte op maat en krijgt binnen één werkdag een prijs die rekening houdt met vulling, printrichting en eventuele nabewerking.
Welk filament kies je?
- Kies PLA voor conceptmodellen, schaalmodellen en eerste prototypes die binnen blijven.
- Kies PETG voor functionele onderdelen, mallen en hulpstukken, of als het onderdeel buiten of in contact met chemicaliën komt.
- Kies ABS als het onderdeel warm wordt, klappen moet opvangen of geschuurd en gelakt moet worden.
- Heb je een glad oppervlak, fijne details of transparantie nodig, dan is SLA met hars een betere keuze dan FDM.
Ontwerptips voor FDM
- Leg de belasting langs de lagen: FDM-onderdelen zijn het zwakst loodrecht op de printrichting.
- Vermijd grote, dunne vlakke platen in ABS; voeg ribben toe tegen kromtrekken.
- Houd rekening met laaglijnen op schuine vlakken als het uitzicht belangrijk is.
- Vermeld bij je aanvraag waar het onderdeel gebruikt wordt: binnen, buiten, warm of onder belasting.